Girdi çıktı tablosu

Girdi çıktı tablolarında her sektör için; üretim bakımından sektörün hangi sektörden girdi olarak ne değerde mal aldığı ve katma değeri, tüketim bakımından sektörün malından hangi sektörlerin ne değerde aldığı ve nihai tüketicinin aldığı ürünün değeri yer alır.

Girdi çıktı tabloları, bir yandan bir malın nihayetinde değerini oluşturan katma değerlerin hangi sektörlerden elde edilen gelire karşılık geldiğinin, diğer yandan belli bir sektörün nihai tüketiciye belli bir değerde ürün satabilmesi için tüm sektörlerde ne kadar etkinlik olması gerektiğinin saptanmasını sağlar.

Kuramsal olarak her mal, kendisi dahil malların tümünün üretiminde girdi olarak kullanılabilir. Bu durumda j’yinci malın üretim maliyetini oluşturan kalemler açıkça görülsün diye alt alta yazarsam;

Girdi
maliyetleri
GD1,j
GD2,j
...
GDi,j
...
GDm,j
Katma
değer
KDj
Ürünün
değeri
Dj

Mavi fonlu son satırda, ürünün değeri vardır. Onun üzerindeki yeşil satırda, katma değer vardır. Onun üzerindeki gri satırlarda, mal türlerine göre girdi maliyetleri vardır. Malın değeri, üretim bakımından girdilerin maliyeti ile katma değere eşit olduğundan son satır, üzerindeki satırların toplamına eşittir;

GD1,j + GD2,j + … + GDi,j + … + GDm,j + KDj = Dj

Bunlar, j’yinci malın arzıyla ilgilidir. Somut ekmek örneğinde ekmek j’yinci malsa GDi,j‘ler, un, maya, su, tuz, odun gibi girdilerin maliyetidir, KDj katma değer, Dj ise üretilen ekmeğin değeridir. Talep eden ister bir aile olsun ister bir fabrikanın yemekhanesi olsun ekmek piyasaya arz edilmişse değeri girdi maliyetleri artı katma değere eşittir.

Malın talep edilen miktarının değeriyse, tek tek her sektörün bu maldan girdi olarak aldığı miktar (girdi olarak talebi) ile nihai tüketiciler tarafından alınan miktarın (nihai tüketimin) toplamına eşittir. Toplam tüketimi oluşturan öğeleri bir satırda listelersem;

Girdi talepleri Nihai
tüketim
Ürünün
değeri
GDi,1 GDi,2 ... GDi,j ... GDi,m TDi Di

Mavi fonlu son sütunda, ürünün değeri vardır. Onun solundaki kırmızı sütunda, nihai tüketim vardır. Onun solundaki gri sütunlarda, tek tek sektörlerin i’yinci maldan kullandıkları girdilerin değerleri vardır. Malın değeri, tüketim bakımından tek tek sektörlerin girdi olarak kullandıklarının değeri ile nihai tüketimin değerinin toplamına eşittir.

GDi,1 + GDi,2 + … + GDi,j + … + GDi,m + TDi = Di

Bunlar, i’yinci malın talebiyle ilgilidir. Somut un örneğinde un i’yinci malsa TDi,j‘ler, ekmek, makarna, pizza gibi malların üretiminde girdi olarak kullanılan unun değeri, TDj nihai tüketicinin tükettiği unun değeri, Dj ise tüketilen unun değeridir.

Tüm mallar için üretimin bileşenlerine karşılık gelen sütunlar ile tüketimin bileşenlerine karşılık gelen satırlar birleştirildiğinde girdi çıktı tablosu oluşur;

GD1,1 GD1,2 ... GD1,j ... GD1,m TD1 D1
GD2,1 GD2,2 ... GD2,j ... GD2,m TD2 D2
... ... ... ... ... ... ... ...
GDi,1 GDi,2 ... GDi,j ... GDi,m TDi Di
... ... ... ... ... ... ... ...
GDm,1 GDm,2 ... GDm,j ... GDm,m TDm Dm
KD1 KD2 ... KDj ... KDm
D1 D2 ... Dj ... Dm

Bu girdi çıktı tablosu kapalı bir ekonomi içindir. Dış ticaretin işin içine girmesiyle bir ihracat sütunuyla, bir ithalat satırı eklenir;

GD1,1 GD1,2 ... GD1,j ... GD1,m TD1 İhD1 D1
GD2,1 GD2,2 ... GD2,j ... GD2,m TD2 İhD2 D2
... ... ... ... ... ... ... ... ...
GDi,1 GDi,2 ... GDi,j ... GDi,m TDi İhDi Di
... ... ... ... ... ... ... ... ...
GDm,1 GDm,2 ... GDm,j ... GDm,m TDm İhDm Dm
İtD1 İtD2 ... İtDj ... İtDm
KD1 KD2 ... KDj ... KDm
D1 D2 ... Dj ... Dm

Açık ekonominin girdi çıktı tablosundaki ihracat sütunu hangi ülkelerdeki hangi sektörlere ihracat yapıldığını, ithalat sütunu da ithalatın hangi ülkelerdeki hangi sektörlerden yapıldığını göstermez.

Varolan tek kapalı ekonomi dünya ekonomisinin bütünüdür. Dolayısıyla her ülkenin her sektörünü ayrı bir sektör olarak kapsayan dünya girdi çıktı tablosu, kapalı ekonomi için geçerli olan girdi çıktı tablosu özelliklerini taşır. Dünyanın tümünü kapsayan girdi çıktı tablolarını ayrıca tartışacağım. (Bknz. Dünya girdi çıktı tabloları [hazırlanıyor])

Bir cevap yazın